Etiket arşivi: giyilebilir

Yeni Teknolojilerin Etik Problemleri Şimdiden Başlıyor mu?

Bu yazı ICT Media Dergisi Kasım sayısında yayınlanmıştır

Image credits: http://hull-and-east-riding.humanist.org.uk/wp-content/uploads/2013/07/trolley-problem.jpg

Geçmiş aylardaki bir çok yazımda özellikle yeni teknolojilerin bazılarının çalışma, yaşama ve iş yapma şeklimizi kökten değiştireceğini yazmıştım. Bunlar arasında hayatımıza yeni girmeye başlayan 3D yazıcılar, giyilebilir teknolojiler, yapay zeka teknolojileri, drone(insansız hava aracı) çok fazla yer almıştı. Bu teknolojiler henüz çok yeni kullanılmaya başlamasına rağmen gizliliği, ve emniyeti çok ciddi şekilde tehdit etmeye başladılar bile. Elbette bu teknolojilerin hayatımıza getireceği kolaylıklar ve kullanım alanları çok fazla ancak bir de madalyonun diğer yüzünü görmek ve teknolojiler kötüye kullanıldığında ne gibi sonuçları olabileceğini de düşünmek gerekiyor. Bu teknolojilerin verdiklerinin çok olduğu gibi hayatımza getirebileceği tehlikelerde azımsanacak cinsten değil gözüküyor.

1) 3D yazıcılarda kötüye kullanımlar: Belkide yasadışı kullanıma en açık ve en tehlikeli teknoloji 3D yazıcılar olabilir. ABD’de de ve Avrupa’da bu konuda çok ciddi tartışmalar öne çıkıyor. Özellikle öne çıkan suç oluşturan hareketler:

- Silah ya da silah parçası basılabilmesi
- Kredi kartı basılabilmesi
- ATM makinalarını aldatan plastik kart basımı
- Kapıları açan anahtar basılabilmesi
- Bomba parçası üretimi

Bu listenin zamanla insanların ne kadar yaratıcı olduğunu da düşünürsek uzayacağı kesin gibi gözüküyor. AB’de bu konuda alınmaya başlayan önlemler ışığında Italya, İspanya, Almanya ve Türkiye’de gerekli operasyonlar yürütülüyor. 3D yazıcıların gitgide küçüldüğünü de dikkate alırsak havalimanları ya da güvenlik bölgelerine girdikleri takdirde yasadışı bir çok cihazı basabilecek duruma gelebilirler.

2) Giyilebilir Teknolojilerde kötüye kullanımlar: Oldukça heyecan verici gelişmelerini izlediğim başka bir teknoloji de giyilebillir teknolojiler oldu. Gerçek hayatımızda şu an bile bir çok uygulaması var. Online olarak yapılabilen sağlık taramaları, 24 saat video kayıdı, sıcaklık, ateş, tansiyon ölçer cihazlar hayatımıza çoktan girmiş oldular. Bu teknoloji için öne çıkan suç oluşturan hareketler:

- Gizli kamera ya da gözlüklerle özel hayatı tehdit eden kayıtlar yapılması
- Yine özel hayatı tehdit edebilecek lokasyon tespiti yapan çipler
- Uyuşturucu içeren maddelerin saklanabilmesi

Özellikle Google Glass ile başlayan ve bir çok yerde yasaklanan video kayıtları, çok fazla şikayet almaya başladı. ABD’de bazı eyaletlerde ‘Don’t Glass This’ gibi gözlüğü kullanmanızı yasaklayan ibareler gözükmeye başladı. Sanat galerileri ve yaratıcı performans yapılan bir çok yerde şimdiden giyilebilir kameralar ve google glass yasaklanmış durumda gözüküyor.

3) İnsansız hava aracı teknolojilerinde kötüye kullanımlar: Drone’lar olarak bilinen ve belki de en hızlı yayılan teknoloji, uçan hava araçları ile video veya fotoğraf çekimi yapılmasını sağlıyor. Türkiye’deki bir çok düğünde şimdiden kullanılmaya başlayan bu teknoloji özel hayatı çok ciddi şekilde tehdit etmeye başladı. Özellikle öne çıkan suç oluşturan hareketler:

- Özel mülkiyet içinde izinsiz çekim yapılması
- Kamu güvenliği için önemli yerlerin izinsiz olarak kayıt edilmesi
- Askeri veya stratejik önem içeren bölgelerin kayıt altına alınması

Tahmin edilebileceği gibi bu teknolojiden en çok rahatsız olan devletlerin güvenlik birimleri olarak gözüküyor. ABD’de dronlelar için özel izin sahaları bulunuyor. Bunun dışına çıkan dronelar imha edilmeye kadar gidebilir.

Yeni teknolojilerin kötüye kullanımını engellemek için şimdilik hükümetlerin gördüğü en mantıklı yollardan bir tanesi bu teknolojilerin cihazlarının ve kullanımının ruhsata bağlanması olarak görülüyor. Bu teknolojileri üreten bütün şirketler cihazlar içine ayrıca takip edebilecek çipler koyarak güvenlik güçlerinin suç unsuru oluşturabilecek durumlarda müdahelesini kolaylaştırabilir ya da potansiyel suç oranını azaltabilir. Ancak bununla birlikte yine hükümetlerin özel hayata müdahalesi olacağı ve bunun da ayrı bir tartışma konusu yaratacağı belli oluyor.

Hastalanığınızı Anlayan T-Shirtler Ne Zaman Piyasada Olacak?

image credits: http://www.bloomberg.com/image/iT_uS4YJyThE.jpg

Bu yazı ICT Media Dergisi Mayıs sayısında yayınlanmıştır.

Bundan sonraki 10 yılda hayatımızı en çok şekillendirecek ve direkt etki edecek teknolojilerden en önemlisinin giyilebilir teknolojiler olduğunu söylemek yanlış olmaz. Özellikle son yıllarda internetin artık bir modem bağlantısından çıkıp nerdeyse her neyseye bağlanabiliyor olması giyilebilir teknolojilerin teknolojilerin çok daha hızlı gelişmesini sağlayacak gibi durmaktadır. 

Giyilebilir teknoloji nedir? Adından da çok rahat anlaşılacağı gibi giyebileceğiniz nesnelerin hayatınızı kolaylaştıracak teknolojilere sahip olması şeklinde tanımlanabilir. Şimdilik bu kategoriye dahil olan nesneler: saatler, kumaş ve tekstil, ayakkabı, yüzükler, gözlükler şeklinde gözüküyor. 

Giyilebilir teknolojilerin geleceğinde çok daha farklı nesnelerle de göreceğimize eminim ancak şimdilik basitçe giyilebilir teknolojilerin yaratacağı etkinin günlük hayatımıza nasıl yansıyacağını basit bir dille anlatmaya çalışacağım. 

1) Sağlık: Giyilebilir teknolojiler konusunda en çok beklenti yaratan kısım özellikle günlük sağlıkla alakalı olmaktadır. Bildiğiniz gibi özellikle şeker, tansiyon gibi günlük hayatı oldukça etkileyen hastalıklarda hastanın vücudunda oluşan verilerin takibi hayati önem taşımaktadır. Şeker düzeyinin yükselmesi, kalp ritminin bozulması, uyku problemleri, uyku apnesi, nefes alma bozuklukları gibi problemleri giyilebilir cihazlar saniye saniye izleyebilecek ve aldığı verileri yorumlayabilecek. Gerektiğinde doktorunuza bu verileri gönderebilecek ve daha da önemlisi sizi hayati bir durum ortaya çıkmadan uyarabilecek. Bu dediklerim zaten şu an var olan teknolojiler ile yapılabiliyor. Bunun daha da ilerisinde nano teknolojininde devreye girmesi ile vücudunuzda oluşan hasarları hücre yenileyici t-shirtiniz tamir edebilecek ya da şekeriniz düştüğünde size otomatik olarak inüsilin enjekte edebilecek. Bununla birlikte özellikle görme, işitme, yürüme engeli olan insanlar için giyilebilir teknolojiler çok büyük gelecek vaadediyor. Görmeyi veya işitmeyi arttırıcı nesneler, ayrıca yürüyemeyenler için dışsal robot iskeletler, engelli olanların sosyal hayat içerisinde çok daha rahat etmesini sağlayacak. 

2) Eğlence ve Spor: Dünyanın en büyük sektörlerinden bir tanesi oyun sektörü, giyilebilir teknolojileri çoktan keşfetmiş gözüküyor. Gerçek hayatta gözünüze takdığınız bir gözlük ile sanal dünya ve gerçek dünya bir araya gelerek oldukça interaktif ve gerçekçi oyunlar oynayabileceksiniz. Kalp atışı ve adrenalin düzeyine göre oyun hikayesini değiştiren oyunlar şimdiden piyasa çıkmaya başladı diyebilirim. Ayrıca taktığınız gözlükle veya lens ile gittiğiniz mağazada bütün fiyat karşılaştırmalarını ve analizlere ürünü incelerken görebileceksiniz. Size özel kampanyalar direkt olarak gözünüzün önüne lokal verilerle gelebilecek. Üzerinize giydiğiniz tekstil sizin kalp atışı ve diğer verilerinizi alarak renk değiştirebilecek. Ayakkabınız adımlarınızı sayarak hareketin vücudunuzda yarattığı etkileri anlık olarak gösterebilecek. Artık yazın terlemeyecek kışın üşümeyeceksiniz çünkü giydiğiniz tekstil akıllı olduğu için vücut ısınızı sağlıklı seviyelerde tutacak. Giydiğiniz kıyafet ile kaslarınızı sürekli olarak çalıştırabilecek ve yağlarınızı eritebileceksiniz. Emniyet kemerine gerek olmayacak çünkü üzerinizdeki kıyafet uygun bir şekilde sizin koltukla olan bağlantığınızı sağlayacak. Ayrıca çocuklarınız nereye gitti ne yapıyor ve ne durumlar diye endişelenmenize gerek olmadan onların nerede olduğunu ve sağlık durumlarını kontrol edebileceksiniz. 

3) Moda ve Tekstil: Bir teknoloji giyilebilir olunca doğal olarak en çok etkilediği alanlardan bir tanesi moda olacaktır. Bununla ilgili var olan teknolojiler bize gelecek hakkında harika fikirler veriyor. Artık telefonunuzu vücudunuzun hareketleri ile şarj edebileceksiniz. Ayrıca kirli havayı içine alıp temizleyen giyilebilir teknolojilerde çok kısa sürede ticarileşecek. Giysinizin şekli ortama göre kısmen ya da tam olarak değişebilecek. Bu teknolojiler sayesinde ses sisteminizi saatinizde veya çantanızda taşıyabileceksiniz.