Etiket arşivi: 3d yazıcı

Yeni Teknolojilerin Etik Problemleri Şimdiden Başlıyor mu?

Bu yazı ICT Media Dergisi Kasım sayısında yayınlanmıştır

Image credits: http://hull-and-east-riding.humanist.org.uk/wp-content/uploads/2013/07/trolley-problem.jpg

Geçmiş aylardaki bir çok yazımda özellikle yeni teknolojilerin bazılarının çalışma, yaşama ve iş yapma şeklimizi kökten değiştireceğini yazmıştım. Bunlar arasında hayatımıza yeni girmeye başlayan 3D yazıcılar, giyilebilir teknolojiler, yapay zeka teknolojileri, drone(insansız hava aracı) çok fazla yer almıştı. Bu teknolojiler henüz çok yeni kullanılmaya başlamasına rağmen gizliliği, ve emniyeti çok ciddi şekilde tehdit etmeye başladılar bile. Elbette bu teknolojilerin hayatımıza getireceği kolaylıklar ve kullanım alanları çok fazla ancak bir de madalyonun diğer yüzünü görmek ve teknolojiler kötüye kullanıldığında ne gibi sonuçları olabileceğini de düşünmek gerekiyor. Bu teknolojilerin verdiklerinin çok olduğu gibi hayatımza getirebileceği tehlikelerde azımsanacak cinsten değil gözüküyor.

1) 3D yazıcılarda kötüye kullanımlar: Belkide yasadışı kullanıma en açık ve en tehlikeli teknoloji 3D yazıcılar olabilir. ABD’de de ve Avrupa’da bu konuda çok ciddi tartışmalar öne çıkıyor. Özellikle öne çıkan suç oluşturan hareketler:

- Silah ya da silah parçası basılabilmesi
- Kredi kartı basılabilmesi
- ATM makinalarını aldatan plastik kart basımı
- Kapıları açan anahtar basılabilmesi
- Bomba parçası üretimi

Bu listenin zamanla insanların ne kadar yaratıcı olduğunu da düşünürsek uzayacağı kesin gibi gözüküyor. AB’de bu konuda alınmaya başlayan önlemler ışığında Italya, İspanya, Almanya ve Türkiye’de gerekli operasyonlar yürütülüyor. 3D yazıcıların gitgide küçüldüğünü de dikkate alırsak havalimanları ya da güvenlik bölgelerine girdikleri takdirde yasadışı bir çok cihazı basabilecek duruma gelebilirler.

2) Giyilebilir Teknolojilerde kötüye kullanımlar: Oldukça heyecan verici gelişmelerini izlediğim başka bir teknoloji de giyilebillir teknolojiler oldu. Gerçek hayatımızda şu an bile bir çok uygulaması var. Online olarak yapılabilen sağlık taramaları, 24 saat video kayıdı, sıcaklık, ateş, tansiyon ölçer cihazlar hayatımıza çoktan girmiş oldular. Bu teknoloji için öne çıkan suç oluşturan hareketler:

- Gizli kamera ya da gözlüklerle özel hayatı tehdit eden kayıtlar yapılması
- Yine özel hayatı tehdit edebilecek lokasyon tespiti yapan çipler
- Uyuşturucu içeren maddelerin saklanabilmesi

Özellikle Google Glass ile başlayan ve bir çok yerde yasaklanan video kayıtları, çok fazla şikayet almaya başladı. ABD’de bazı eyaletlerde ‘Don’t Glass This’ gibi gözlüğü kullanmanızı yasaklayan ibareler gözükmeye başladı. Sanat galerileri ve yaratıcı performans yapılan bir çok yerde şimdiden giyilebilir kameralar ve google glass yasaklanmış durumda gözüküyor.

3) İnsansız hava aracı teknolojilerinde kötüye kullanımlar: Drone’lar olarak bilinen ve belki de en hızlı yayılan teknoloji, uçan hava araçları ile video veya fotoğraf çekimi yapılmasını sağlıyor. Türkiye’deki bir çok düğünde şimdiden kullanılmaya başlayan bu teknoloji özel hayatı çok ciddi şekilde tehdit etmeye başladı. Özellikle öne çıkan suç oluşturan hareketler:

- Özel mülkiyet içinde izinsiz çekim yapılması
- Kamu güvenliği için önemli yerlerin izinsiz olarak kayıt edilmesi
- Askeri veya stratejik önem içeren bölgelerin kayıt altına alınması

Tahmin edilebileceği gibi bu teknolojiden en çok rahatsız olan devletlerin güvenlik birimleri olarak gözüküyor. ABD’de dronlelar için özel izin sahaları bulunuyor. Bunun dışına çıkan dronelar imha edilmeye kadar gidebilir.

Yeni teknolojilerin kötüye kullanımını engellemek için şimdilik hükümetlerin gördüğü en mantıklı yollardan bir tanesi bu teknolojilerin cihazlarının ve kullanımının ruhsata bağlanması olarak görülüyor. Bu teknolojileri üreten bütün şirketler cihazlar içine ayrıca takip edebilecek çipler koyarak güvenlik güçlerinin suç unsuru oluşturabilecek durumlarda müdahelesini kolaylaştırabilir ya da potansiyel suç oranını azaltabilir. Ancak bununla birlikte yine hükümetlerin özel hayata müdahalesi olacağı ve bunun da ayrı bir tartışma konusu yaratacağı belli oluyor.

Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin Geleceğini Belirleyen 5 Trend

* Bu yazı ICT Media dergisinde Haziran 2013′de yayınlanmıştır.

Alıntı:http://www.exelanz.com/wp-content/uploads/2013/05/bigdata_large.jpg

ICT(Bilgi ve İletişim teknolojileri) konusunda hem teknoparklarda hem de diğer hızlandırıcı merkezlere gelen proje sayısı Türkiye’de de oldukça fazla gözüküyor. Bizim Embryonix’de de değerlendirdiğimiz projelerin %85 ini ICT projeleri oluşturuyor. Peki ICT sektöründe önümüzdeki yıllarda ne gibi değişiklikler olabilir? Şu an üzerinde çalışılan bazı teknolojiler ICT sektörünün bundan sonraki 5-10 yılına damgasını vuracak gibi gözüküyor.

1) 3D Yazıcılar

İlk çıktığında çok fazla ciddiye alınmayan bu cihazlar gösterdikleri gelişim ile ufak tefek monte parçalardan, organlara kadar üretim yapabileceklerini kanıtladılar. Görünen o ki bu cihazlardan dolayı özellikle üretim yapan hatlarda çok ciddi değişiklikler olacak. Bir düşünün evinizde eksik olan herhangi bir cihazı hemen yazıcısın ile ortaya çıkarabileceksiniz. Yapmanız gereken tek şey internet üzerinden ilgili yazılımı ve onun getirdiği tasarımı indirmek olacak. Bu durumda özellikle bio kimyasallardan tutunda, her türlü nalburiye, plastik ve günlük hayatta kullanılan bütün hammadelerin satışlarının artacağını ancak bununla birlikte bazı üretim yerlerinin de bu değişime uyum sağlamazlarsa kapılarına kilit vuracağını düşünüyorum. Artık önemli olan tek şey aldığınız yazıcısınız ile basacağınız tasarımlar olacak. Hatta bu tasarımları kendiniz bile uygulamalar ile yapabilecek duruma gelebileceksiniz.

2) Bulut Bilişim

Bulut bilişim kesinlikle yeni bir konu değil. 2000 li yılların başından beri çok ciddi olarak konuşuluyor. Ancak internet bağlantısının geldiği ve geleceği hızlar dolayısı ile artık önemini iyiden iyiye arttırmakla birlikte hayatımıza tamamı ile girmeye başladı. Akıllı cihazlarda kullanılan bir çok uygulama artık bulut bilişim kullanıyor. Bildiğiniz bir çok oyun, ticari uygulama ve veri tabanları çoktan buluta geçtiler. Bununla ilgili çok fazla çözüm sunan işletmede ortaya çıkmış bulunuyor. Ancak benim yakın gelecek için tahminin  sabit disklerin bütünüyle ortadan kalkacağı yönünde oluyor.Internet hızı artık bizim yüksek çözünürlüklü filmleri, müzikleri ve programları çalıştırmamızı sağlayacak. İşletim sistemleri artık bulut üzerinden çalışacak. Bireysel kullanıcılar ve kurumlar bulut bilişim hizmeti sağlayan kurumlara işletim sistemleri ve bilgilerinin tutulması için kira ödeyecekler.  TV bütünüyle isteğe uygun hale gelecek. Program başına ödeme yapılacak, bazı programlar aynen akıllı telefon uygulamalarında olduğu gibi ücretsiz izlenecek ama program içinde ödeme yapılacak. Bu durumda tanıtımlar ve reklamlar artık çok daha hedefli şekilde olacak.

3) Yakın Alan İletişimi(NFC)

Bluethooth hayatımıza girdiği zamanlarda çok heyecanlanmıştık. Ancak kısa süre sonra çok da verimli bir teknoloji olmadığı ve güvenlik konusunda bir çok sorun çıkardığı görüldü. Son 5 yıldır geliştirilen ve gelişmeye de açık olan NFC yani yakın alan iletişimi teknolojisi, akıllı cihazların bir biri ile hızlı ve güvenli veri transferi yapmasını sağlıyor. Bunu çok yakına getirerek ya da dokundurarak yapıyorsunuz. Hayatımızda metroya, vapura otobüse binerken, otele girerken, evinize girerken, işinize giderken veya otoparka girerken kullandığınız bir sürü kartı düşünürseniz ve bunları sadece telefonunuzla sağlayabileceğinizi düşünmeniz işlerinizi baya kolaylaştırır. Ancak NFC nin asıl uygulaması kesin olarak ödeme sistemleri olacak. Kredi kartlarının hem çevreye olan zararları, hem kullanımda artık bir çok kartı aynı cüzdanda bulundurma gereği yüzünden ortadan kalkmak üzere olduğunu düşünüyorum. Çok daha güvenli, izlemesi kolay, hızlı ödeme yapacağınız NFC içeren akıllı telefonlar çıktı. Ancak henüz yaygınlığı istenilen düzeyde değil. Bu teknoloji doğru şekilde gelişirse devlet kurumlarında dahil kullanılabilecektir.

4) 4G Bağlantısı

Hayatımıza 3G gireli çok fazla olmadı. Bireyler ve kurumlar oldukça yoğun bir şekilde özellikle büyükşehirlerde 3G kullanıyorlar. Başlangıçta 3G sadece görüntülü görüşme yapmak için bir araç diye düşünüldü. Ancak zaman geçtikçe bunun mobil durumdayken fizibl olmadığı ve 3G nin gerçek amacının internet uygulamalarını kullanmak için olduğu ortaya çıktı. Hayatımıza 2 sene içinde girecek olan 4G çok önemli içeriklerle geliyor. Öncellikle yükleme hızında 3G ye göre en az 100 kat daha hızlı olacak. Hem uyguları hem de kablosuz ağ bağlantısını kullanabilecek. En önemlisi çok daha yüksek frekans bandında çalışacağı için çekmeme problemi oldukça azalacak. 4G ile birlikte konferans görüşmeler, DVD kalitesinde film kiralama, büyük projelerin mobil cihazlar ile yürütülmesi gibi çok önemli değişiklikler olacak. 2015 yılı itibari ile dünyada PC den çok akıllı cihaz olacağını düşünürsek önemi bir kez daha anlaşılmış olacak. Her evde 2 dizüstü bilgisayar artık tablet cihazlar ve akıllı telefonlar ile yerini değiştirecek.

5) Büyük Veri Problemi(Big data)

Büyük veri ya da big data, bildiğimiz veri yönetim sistemleri ile işlenmesi çok zor olan büyük ve karmaşık data setlerini ifade ediyor. Aslında bu problem en başta 90′lı yıllarda CERN labratuarında ortaya çıkmıştı. Atom çarpışmalarından olan veri o kadar büyük hale geliyordu ki bu verileri ancak milyonlarca veri içinden çekilen anlamlı örneklemler incelenerek işlenebiliyordu. 2012 yılında her gün 2,5 kuantilyon(2,5×10^18) byte veri üretiliyor ve bu üssel olarak her gün artıyor. Özellikle günlük hayatta kullanılan kameralar, akıllı cihazlar, güvenlik sistemleri ile birlikte kurumlar tarafından kullanılan, meteoroloji hesaplamaları, genom projeleri, bio medikal, fizik, finans gibi araştırmalar bu verinin artışını ateşliyor. Büyük veri problemini çözmek için başta ABD hükümeti olmak üzere IBM ve Oracle gibi firmalar ARGE lerinde inanılmaz rakamlarda yatırımlar yapmaya başladılar. Büyük veri problemini çözmek için yine yardımımıza doğa yetişiyor gibi gözüküyor. Mühendisler verilerin görsel olarak nasıl hareket ettiğini anlayacakları modeller geliştiriyorlar. Internetinde ortaya çıktığı DARPA labratuarlarında büyük veri setlerinin topolojik olarak yapısını araştıran ve anlamaya çalışan araştırmalar yapılıyor. Bunun günlük hayattaki önemi artık kurumların ve bireylerin büyük verileri daha kolay anlayabilecekleri görseller ile görmeleri oluyor. Bunu sağlayan uygulamalar ICT sektörü için çok değerli olabilir.